Có nên đeo tai nghe chống ồn nhiều giờ liên tục?
Tai nghe chống ồn đang trở thành một phần quen thuộc trong cuộc sống hàng ngày của rất nhiều người. Không chỉ dùng để nghe nhạc, nhiều người còn đeo tai nghe trong lúc làm việc, học tập, di chuyển hoặc đơn giản là muốn giảm bớt tiếng ồn từ môi trường xung quanh.
Điều này khiến thời gian sử dụng tai nghe ngày càng dài hơn trước.
Không ít nhân viên văn phòng đeo tai nghe chống ồn từ đầu giờ sáng tới cuối giờ chiều. Sinh viên có thể sử dụng trong nhiều giờ học liên tiếp. Những người thường xuyên di chuyển bằng máy bay hoặc tàu hỏa đôi khi đeo tai nghe trong suốt cả hành trình kéo dài nhiều giờ.
Chính vì vậy, một câu hỏi bắt đầu xuất hiện ngày càng nhiều: liệu việc đeo tai nghe chống ồn liên tục trong thời gian dài có thực sự an toàn?
Một số người lo ngại công nghệ ANC có thể gây ảnh hưởng tới thính giác. Một số khác cảm thấy hơi lạ tai hoặc có cảm giác áp lực khi mới sử dụng. Cũng có người cho rằng việc nghe nhạc bằng tai nghe nhiều giờ liên tục chắc chắn không tốt cho sức khỏe.
Điều thú vị là phần lớn những lo lắng này thường bị gộp chung lại với công nghệ chống ồn, trong khi nguyên nhân thực sự có thể nằm ở những yếu tố hoàn toàn khác.
Trên thực tế, việc đeo tai nghe trong thời gian dài và việc sử dụng công nghệ ANC là hai vấn đề không hoàn toàn giống nhau. Một người có thể đeo tai nghe chống ồn nhiều giờ mà vẫn an toàn, nhưng cũng có thể gặp rủi ro nếu sử dụng không đúng cách.
Đó là lý do trước khi trả lời câu hỏi có nên đeo tai nghe chống ồn nhiều giờ liên tục hay không, điều quan trọng nhất là phải hiểu chính xác điều gì thực sự ảnh hưởng tới tai và thính giác của chúng ta.
Bởi đôi khi, thứ khiến nhiều người lo lắng nhất lại không phải là yếu tố gây ảnh hưởng lớn nhất tới sức khỏe đôi tai.
Điều gì thực sự ảnh hưởng tới thính giác?
Khi nói về việc đeo tai nghe nhiều giờ, rất nhiều người thường tập trung vào loại tai nghe đang sử dụng. Tai nghe chống ồn có an toàn không, tai nghe in-ear có hại hơn tai nghe chụp tai không, hay ANC có ảnh hưởng gì tới tai không. Nhưng nếu nhìn vào các khuyến nghị phổ biến về bảo vệ thính giác, yếu tố quan trọng nhất thường không phải loại tai nghe mà là âm lượng và thời gian nghe.
Tai người có thể chịu được âm thanh ở mức vừa phải trong thời gian dài, nhưng khi âm lượng tăng quá cao, các tế bào lông nhỏ bên trong tai trong có thể bị tổn thương theo thời gian. Vấn đề là tổn thương thính giác do tiếng ồn thường diễn ra âm thầm. Người dùng hiếm khi nhận ra ngay sau một vài lần nghe lớn, nhưng nếu thói quen đó kéo dài nhiều tháng hoặc nhiều năm, ảnh hưởng có thể tích lũy dần.
Đây là lý do việc nghe nhạc ở âm lượng lớn trong thời gian dài mới là điều đáng lo hơn bản thân công nghệ chống ồn. Một chiếc tai nghe thông thường nếu được bật quá to trong môi trường ồn ào vẫn có thể gây áp lực lên tai nhiều hơn một chiếc tai nghe chống ồn được sử dụng ở âm lượng vừa phải.
Thực tế, nhiều người tăng âm lượng không phải vì họ muốn nghe lớn mà vì môi trường xung quanh quá ồn. Khi ngồi trên xe, trong quán cà phê đông người hoặc ở nơi có nhiều tiếng động, người dùng thường vô thức kéo âm lượng lên cao hơn để nghe rõ nội dung. Đây mới là thói quen dễ gây hại nếu lặp lại thường xuyên.
Thời gian nghe cũng quan trọng không kém. Ngay cả khi âm lượng không quá lớn, việc đeo tai nghe liên tục nhiều giờ không nghỉ vẫn có thể khiến tai mệt mỏi, đặc biệt với những người nhạy cảm hoặc phải sử dụng tai nghe cho cả làm việc lẫn giải trí.
Vì vậy, khi đánh giá việc đeo tai nghe chống ồn nhiều giờ có an toàn hay không, câu hỏi đúng không nên chỉ là “ANC có hại không?”. Câu hỏi đúng hơn là bạn đang nghe ở mức âm lượng nào, trong bao lâu và tai có được nghỉ giữa các phiên sử dụng hay không.
Nói ngắn gọn, thứ ảnh hưởng lớn nhất tới thính giác không phải là công nghệ chống ồn, mà là mức âm lượng cao kéo dài và thói quen nghe không nghỉ trong thời gian quá lâu.
Tại sao một số người cảm thấy khó chịu khi bật chống ồn?
Nếu tìm kiếm trải nghiệm của người dùng trên các diễn đàn công nghệ, bạn sẽ thấy một điều khá thú vị. Trong khi phần lớn mọi người yêu thích ANC, vẫn có một nhóm người cho biết họ cảm thấy không thoải mái khi lần đầu sử dụng.
Những mô tả thường gặp nhất là:
“Cảm giác như tai bị ép nhẹ.”
“Giống như đang ở trên máy bay.”
“Hơi lâng lâng hoặc khó chịu dù không nghe nhạc lớn.”
Điều này khiến nhiều người nghĩ rằng công nghệ chống ồn đang tạo ra áp lực vật lý lên tai hoặc tác động trực tiếp tới màng nhĩ.
Nhưng điều thú vị là các nghiên cứu và phép đo thực tế lại không cho thấy sự thay đổi áp suất đáng kể bên trong tai khi ANC hoạt động.
Vậy cảm giác đó đến từ đâu?
Một giả thuyết được nhiều chuyên gia âm thanh và thính học nhắc tới là não bộ của chúng ta đã quen sống cùng tiếng ồn nền trong suốt nhiều năm.
Mỗi ngày, bộ não liên tục tiếp nhận hàng trăm âm thanh nhỏ mà chúng ta gần như không nhận ra: tiếng điều hòa, tiếng quạt, tiếng xe cộ từ xa, tiếng gió hoặc những âm thanh môi trường khác. Chúng luôn tồn tại ở đó và trở thành một phần bình thường của thế giới xung quanh.
Khi ANC đột ngột loại bỏ một phần lớn lượng âm thanh nền này, não bộ phải thích nghi với một trạng thái âm thanh hoàn toàn khác. Với một số người, quá trình chuyển đổi đó tạo ra cảm giác lạ giống như áp lực trong tai, dù thực tế áp suất không hề thay đổi.
Điều này cũng giải thích tại sao hiện tượng trên thường xuất hiện ở người mới dùng ANC và giảm dần theo thời gian. Sau vài ngày hoặc vài tuần, não bộ bắt đầu xem môi trường yên tĩnh hơn là trạng thái bình thường mới.
Tất nhiên, không phải ai cũng gặp hiện tượng này. Có người bật ANC lần đầu đã cảm thấy rất dễ chịu. Có người cần vài ngày để làm quen. Và cũng có một nhóm nhỏ luôn cảm thấy không thích cảm giác chống ồn chủ động dù tai hoàn toàn khỏe mạnh.
Điều đó không có nghĩa ANC nguy hiểm. Nó chỉ cho thấy mỗi người xử lý môi trường âm thanh theo cách khác nhau.
Nói cách khác, thứ khiến một số người khó chịu khi bật ANC thường không phải vì tai đang bị tác động, mà vì não bộ đang phải làm quen với một mức độ yên tĩnh mà trước đây nó chưa từng trải nghiệm thường xuyên.
Lợi ích ít người nhắc tới: ANC có thể giúp bạn bảo vệ thính giác tốt hơn
Khi tranh luận về việc tai nghe chống ồn có an toàn hay không, nhiều người thường chỉ tập trung vào những rủi ro tiềm ẩn. Nhưng có một điều khá thú vị: trong một số trường hợp, ANC thậm chí có thể giúp giảm nguy cơ gây hại cho thính giác.
Nghe có vẻ nghịch lý.
Làm sao một công nghệ bị nghi ngờ là ảnh hưởng tới tai lại có thể giúp bảo vệ tai?
Câu trả lời nằm ở một thói quen rất phổ biến của người dùng tai nghe.
Khi ở trong môi trường nhiều tiếng ồn như trên xe buýt, tàu điện, máy bay hoặc quán cà phê đông người, phần lớn chúng ta đều có xu hướng tăng âm lượng. Không phải vì muốn nghe nhạc lớn hơn, mà đơn giản vì muốn nghe rõ hơn.
Đây là phản ứng hoàn toàn tự nhiên của não bộ. Khi tiếng ồn nền tăng lên, chúng ta vô thức tăng âm lượng để giữ cho giọng nói, âm nhạc hoặc podcast nổi bật hơn môi trường xung quanh.
Vấn đề là tai không phân biệt được lý do bạn tăng âm lượng. Nó chỉ nhận thêm nhiều năng lượng âm thanh hơn.
Đó là lý do nhiều chuyên gia thính học không quá lo lắng về ANC, mà lo lắng về việc người dùng liên tục nghe ở mức âm lượng cao trong nhiều năm.
Và đây chính là lúc chống ồn phát huy một lợi ích ít được nhắc tới.
Khi lượng tiếng ồn nền đã được giảm xuống, người dùng thường không cần tăng âm lượng nhiều như trước nữa. Một bản nhạc phát ở mức 50% âm lượng trong môi trường yên tĩnh có thể nghe rõ tương đương mức 70–80% trong môi trường ồn ào.
Nói cách khác, ANC không trực tiếp bảo vệ tai. Nhưng nó giúp loại bỏ nguyên nhân khiến rất nhiều người phải tăng âm lượng lên quá cao.
Đây cũng là lý do nhiều người sau khi chuyển sang tai nghe chống ồn thường ngạc nhiên khi kiểm tra lại mức âm lượng trung bình của mình. Họ nhận ra bản thân đang nghe nhỏ hơn trước nhưng vẫn cảm thấy nội dung dễ nghe hơn.
Điều đáng chú ý là thính giác không quan tâm bạn đang dùng tai nghe gì. Điều nó quan tâm là bạn đang tiếp xúc với bao nhiêu âm thanh trong bao lâu. Nếu ANC giúp bạn giảm âm lượng nghe hàng ngày, đó có thể là một lợi ích sức khỏe lớn hơn nhiều người nghĩ.
Vì sao có người dùng ANC cả ngày, nhưng cũng có người bỏ cuộc sau vài ngày?
Một điều khá thú vị về tai nghe chống ồn là phản ứng của người dùng thường rất khác nhau.
Có người bật ANC lần đầu và lập tức cảm thấy thích thú. Họ mô tả cảm giác giống như vừa đóng cánh cửa ngăn cách với thế giới bên ngoài. Môi trường trở nên yên tĩnh hơn, việc tập trung dễ dàng hơn và họ nhanh chóng coi đây là tính năng không thể thiếu.
Nhưng cũng có những người trải nghiệm hoàn toàn ngược lại.
Họ không thấy dễ chịu.
Họ cảm thấy hơi mệt sau vài giờ sử dụng.
Một số người thậm chí tắt ANC và không bao giờ bật lại.
Điều này không có nghĩa một nhóm đúng và một nhóm sai. Nó phản ánh sự khác biệt trong cách mỗi người cảm nhận môi trường âm thanh.
Hãy thử tưởng tượng hai người sống trong những điều kiện hoàn toàn khác nhau.
Một người làm việc trong văn phòng mở, thường xuyên di chuyển bằng máy bay và tiếp xúc với tiếng ồn gần như cả ngày. Với họ, việc loại bỏ bớt âm thanh nền mang lại cảm giác thư giãn rõ rệt.
Người còn lại làm việc tại nhà, quen với môi trường tương đối yên tĩnh và không thường xuyên ở nơi đông người. Khi ANC loại bỏ thêm một phần âm thanh môi trường, họ có thể cảm thấy không tự nhiên hoặc khó chịu hơn.
Đây là điều thường bị bỏ qua trong các bài đánh giá sản phẩm. Người ta hay hỏi tai nghe chống ồn có tốt hay không, nhưng ít khi hỏi liệu bản thân mình có thích cảm giác chống ồn hay không.
Thực tế, ANC không giống việc tăng độ phân giải màn hình hay nâng cấp camera. Đây là công nghệ tác động trực tiếp tới cách chúng ta cảm nhận thế giới xung quanh. Vì vậy yếu tố cá nhân đóng vai trò lớn hơn nhiều so với hầu hết các tính năng công nghệ khác.
Đó cũng là lý do một chiếc tai nghe được đánh giá rất cao vẫn có thể không phù hợp với một số người. Không phải vì sản phẩm có vấn đề, mà vì trải nghiệm âm thanh là thứ mang tính cá nhân hơn nhiều người nghĩ.
Khi nói về ANC, câu hỏi không chỉ là “nó có an toàn không”. Đôi khi câu hỏi quan trọng hơn là “bạn có thực sự thích cảm giác mà nó mang lại hay không”.
Những ai nên cẩn thận khi sử dụng tai nghe chống ồn trong thời gian dài?
Mặc dù công nghệ chống ồn được xem là an toàn đối với phần lớn người dùng, điều đó không có nghĩa mọi người đều sẽ có trải nghiệm giống nhau.
Giống như cà phê, có người uống một ly rồi tỉnh táo và làm việc hiệu quả hơn. Nhưng cũng có người chỉ cần một lượng nhỏ caffeine đã cảm thấy bồn chồn hoặc khó chịu. ANC cũng mang tính cá nhân ở một mức độ nhất định.
Nhóm đầu tiên nên chú ý là những người có tiền sử rối loạn tiền đình hoặc thường xuyên bị say tàu xe.
Nguyên nhân không phải vì ANC gây hại cho hệ tiền đình. Vấn đề nằm ở chỗ não bộ của nhóm người này thường nhạy cảm hơn với những thay đổi trong cách cảm nhận không gian xung quanh. Khi âm thanh môi trường đột ngột giảm xuống, một số người có thể cảm thấy hơi mất cân bằng hoặc không thoải mái trong thời gian đầu.
Một nhóm khác là những người đang gặp các vấn đề liên quan tới tai như viêm tai giữa, ù tai kéo dài hoặc đang trong quá trình điều trị bệnh lý thính giác.
Trong những trường hợp này, vấn đề không nằm ở ANC mà nằm ở việc bất kỳ loại tai nghe nào cũng có thể làm người dùng khó đánh giá chính xác tình trạng thính giác của mình. Nếu đang gặp vấn đề về tai, việc tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa thường quan trọng hơn việc lựa chọn có bật ANC hay không.
Những người làm việc trong môi trường cần liên tục nhận biết âm thanh xung quanh cũng nên cân nhắc.
Ví dụ như người giám sát công trường, nhân viên vận hành máy móc, nhân viên an ninh hoặc bất kỳ công việc nào mà âm thanh môi trường đóng vai trò cảnh báo. Trong những trường hợp này, việc giảm quá nhiều tiếng ồn xung quanh đôi khi lại không phải lựa chọn phù hợp.
Một điều thú vị là trẻ em không nhất thiết nằm trong nhóm cần tránh ANC. Tuy nhiên, điều đáng quan tâm hơn là thói quen sử dụng tai nghe nói chung. Trẻ thường khó kiểm soát âm lượng và thời gian nghe hơn người lớn. Vì vậy yếu tố cần theo dõi vẫn là mức âm lượng và thời lượng sử dụng thay vì bản thân công nghệ chống ồn.
Với phần lớn người trưởng thành có thính giác bình thường, ANC thường không phải là điều cần lo lắng. Nhưng nếu sau nhiều ngày sử dụng bạn vẫn liên tục cảm thấy đau đầu, chóng mặt hoặc khó chịu rõ rệt, đó là dấu hiệu nên giảm thời gian sử dụng hoặc thử tắt chế độ chống ồn để đánh giá lại trải nghiệm của mình.
Điều quan trọng không phải là ANC có an toàn với tất cả mọi người hay không. Điều quan trọng là lắng nghe phản ứng của chính cơ thể mình thay vì cố ép bản thân làm quen với một trải nghiệm mà bạn luôn cảm thấy không thoải mái.
Nếu phải đeo tai nghe chống ồn 8 tiếng mỗi ngày thì nên sử dụng thế nào?
Đối với nhiều người, câu hỏi không còn là có nên dùng ANC hay không. Câu hỏi thực tế hơn là làm thế nào để sử dụng nó cả ngày mà vẫn cảm thấy thoải mái.
Đây là tình huống rất phổ biến với nhân viên văn phòng, lập trình viên, nhà thiết kế hoặc những người thường xuyên làm việc trong môi trường nhiều tiếng ồn.
Điều đầu tiên cần hiểu là tai người không được thiết kế để đeo bất kỳ thiết bị nào liên tục từ sáng tới tối. Dù đó là tai nghe chống ồn, tai nghe thông thường hay thậm chí nút bịt tai, việc cho tai nghỉ ngơi định kỳ vẫn là điều cần thiết.
Một sai lầm khá phổ biến là bật ANC rồi nghe nhạc liên tục trong nhiều giờ. Trên thực tế, hai yếu tố này không giống nhau.
ANC có thể hoạt động mà không cần phát nhạc.
Nhiều người sau khi quen sử dụng nhận ra rằng họ không cần âm nhạc suốt cả ngày. Trong những khoảng thời gian cần tập trung, chỉ riêng việc giảm tiếng ồn môi trường đã đủ tạo ra không gian làm việc dễ chịu hơn.
Một thói quen hữu ích khác là tận dụng lợi thế lớn nhất của ANC: nghe nhỏ hơn.
Nếu trước đây bạn thường nghe ở mức 70–80% âm lượng để lấn át tiếng ồn xung quanh, hãy thử giảm xuống mức thấp hơn khi bật chống ồn. Nhiều người ngạc nhiên khi phát hiện họ vẫn nghe rất rõ dù âm lượng thấp hơn đáng kể.
Ngoài ra, không phải lúc nào cũng cần bật chống ồn ở mức mạnh nhất. Một số mẫu tai nghe hiện đại cho phép điều chỉnh nhiều cấp độ ANC khác nhau. Trong môi trường không quá ồn, mức chống ồn vừa phải đôi khi mang lại cảm giác tự nhiên và dễ chịu hơn.
Điều thú vị là người dùng lâu năm thường không xem ANC là tính năng phải bật 100% thời gian. Họ sử dụng nó như một công cụ. Khi cần tập trung thì bật, khi cần nhận biết môi trường hoặc trò chuyện với người khác thì tắt hoặc chuyển sang chế độ xuyên âm.
Cuối cùng, nguyên tắc đơn giản nhất vẫn là lắng nghe cơ thể mình. Nếu sau vài giờ sử dụng bạn cảm thấy hoàn toàn bình thường, đó là dấu hiệu tốt. Nếu liên tục cảm thấy khó chịu, đau đầu hoặc mệt mỏi dù đã giảm âm lượng, việc nghỉ ngơi hoặc thay đổi cách sử dụng thường quan trọng hơn việc cố ép bản thân thích nghi.
Người dùng ANC lâu năm thường không phải những người đeo tai nghe nhiều nhất. Họ là những người biết khi nào nên sử dụng chống ồn và khi nào nên cho đôi tai của mình được nghỉ ngơi.
Điều đáng lo nhất với đôi tai hiện đại có thể không phải là ANC
Khi công nghệ chống ồn xuất hiện, rất nhiều cuộc tranh luận tập trung vào câu hỏi liệu ANC có gây hại cho tai hay không. Nhưng nếu nhìn rộng hơn, đây có thể không phải vấn đề lớn nhất mà thính giác con người đang phải đối mặt.
Trong phần lớn lịch sử tiến hóa, con người sống trong môi trường có mức tiếng ồn tương đối thấp. Âm thanh xuất hiện theo từng thời điểm và thường gắn với các hoạt động cụ thể như giao tiếp, săn bắt hoặc lao động.
Ngày nay, mọi thứ đã thay đổi.
Chúng ta sống giữa động cơ, giao thông, máy điều hòa, thiết bị điện tử, thông báo điện thoại, video ngắn và hàng chục nguồn âm thanh khác hoạt động gần như liên tục từ lúc thức dậy cho tới khi đi ngủ.
Nghịch lý thú vị là rất nhiều người lo lắng về việc ANC tạo ra một môi trường quá yên tĩnh, trong khi vấn đề phổ biến hơn lại là chúng ta hiếm khi được tiếp xúc với sự yên tĩnh thực sự.
Nhiều nghiên cứu về sức khỏe môi trường trong những năm gần đây cho thấy tiếng ồn kéo dài không chỉ ảnh hưởng tới khả năng nghe. Nó còn liên quan tới mức độ căng thẳng, khả năng tập trung, chất lượng giấc ngủ và cảm giác mệt mỏi về tinh thần.
Điều đó không có nghĩa ai cũng nên đeo tai nghe chống ồn cả ngày.
Nhưng nó giúp chúng ta nhìn nhận ANC theo một góc độ khác. Thay vì xem đây là một công nghệ đáng nghi ngờ cần phải đề phòng, có lẽ nên xem nó như một công cụ giúp người dùng kiểm soát môi trường âm thanh của mình tốt hơn.
Giống như kính râm không được tạo ra vì ánh sáng mặt trời nguy hiểm, tai nghe chống ồn cũng không tồn tại vì âm thanh là kẻ thù. Chúng đơn giản là công cụ giúp con người điều chỉnh lượng kích thích từ môi trường khi cần thiết.
Cuối cùng, sức khỏe thính giác không được quyết định bởi việc bạn có bật ANC hay không. Nó được quyết định bởi hàng nghìn lựa chọn nhỏ lặp đi lặp lại mỗi ngày: bạn nghe lớn tới đâu, nghe trong bao lâu, có cho tai nghỉ ngơi hay không và bạn đang sống trong môi trường âm thanh như thế nào.
Có thể câu hỏi đúng không phải là “ANC có hại cho tai không?”. Câu hỏi đáng suy nghĩ hơn là liệu chúng ta đang dành đủ sự quan tâm cho sức khỏe thính giác của mình trong một thế giới ngày càng ồn ào hay chưa.
Bài liên quan:
→ Vì sao ngày càng nhiều người dùng tai nghe chống ồn?
→ Tai nghe chống ồn hoạt động như thế nào?
→ Tai nghe đắt tiền có nghe hay hơn thật không?
→ 5 tính năng tai nghe không dây nhiều người không dùng
→ 5 tính năng thực sự đáng tiền trên tai nghe không dây
#TaiNgheChongOn #ANC #SucKhoeThinhGiac #TaiNgheKhongDay #BluetoothEarbuds #CongNgheDoiSong #AudioTechnology #SnapSaveVN
Để lại một bình luận